Parietal Lob Tümörü: Belirtileri, Tanısı ve Ameliyatı

Parietal lob tümörü, beynin tepe ve yan bölümünde, alın lobunun hemen arkasında gelişen tümördür. Bu bölge dokunma duyusunu, vücudun uzaydaki konumunu, yön bulmayı ve sağ-sol ayrımını yönetir.

Bu yüzden parietal lob tümörü çoğu zaman bir kolda ya da bacakta uyuşma, eşyaları elle tanıyamama, yazı ve hesapta güçlük ya da vücudun bir yarısını yok sayma şeklinde kendini gösterir. Ayrıca bazı hastalarda ilk belirti, karıncalanma şeklinde başlayan kısa bir nöbettir.

Ne var ki sağ parietal tümörlerde hasta kendi eksikliğini çoğu zaman fark etmez. Bu nedenle değişikliği ilk olarak aile görür. Bu sayfa; parietal lobun görevlerini, sağ ve sol taraftaki belirti farklarını, tümör türlerini, tanıyı ve ameliyat seçeneklerini anlatır.

Parietal Lob Nedir, Ne İşe Yarar?

Kısaca parietal lob, beynin dört ana lobundan biridir ve kafanın tepe kısmının hemen altında yer alır. Ayrıca önde frontal lob, arkada oksipital lob, altta ise temporal lob ile komşudur.

Özellikle ön kenarındaki şerit, vücuttan gelen dokunma, ağrı, sıcaklık ve pozisyon bilgisini karşılar. Buna ek olarak arka bölümleri bu bilgileri görme ve işitmeyle birleştirir. Böylece beyin, vücudun ve çevrenin bir haritasını çıkarır.

Öte yandan iki yarıkürenin parietal lobu farklı işlerde uzmanlaşır. Çoğu insanda sol parietal lob dil, yazı, hesap ve parmak tanıma işlerine katkı verir. Sağ parietal lob ise dikkat, uzaysal algı ve vücudun iki yarısının farkındalığını yönetir.

Parietal Lob Tümörünün Belirtileri Nelerdir?

Parietal lob tümörünün en sık belirtileri karşı tarafta uyuşma, elle nesne tanıyamama, duyu nöbeti, alt görme alanı kaybı ve tümörün tarafına göre değişen dil ya da dikkat sorunlarıdır. Nitekim tümör büyüdükçe kafa içi basıncı artar ve baş ağrısı da tabloya eklenir.

• Uyuşma ve his azalması: Tümörün karşı tarafındaki elde, kolda ya da bacakta his körleşir.
• Elle tanıyamama: Hasta gözü kapalıyken cebindeki anahtarı ya da bozuk parayı dokunarak ayırt edemez.
• Duyu nöbeti: Karıncalanma bir parmaktan başlar ve dakikalar içinde kola doğru yürür.
• Beceriksizlik: Kas gücü yerinde olsa bile el, bakmadan hedefe ulaşamaz ve düğme iliklemek zorlaşır.
• Görme alanı kaybı: Karşı tarafta alt çeyrekte görme azalır, hasta basamakları ve kapı kenarlarını kaçırır.
• Yön bulma güçlüğü: Kişi bildiği yolda kaybolur ya da evin içinde yönünü şaşırır.
• Dil ve hesap sorunları: Sol taraftaki tümörlerde yazı bozulmaya başlar, basit hesaplar zorlaşır.
• Baş ağrısı ve bulantı: Tümör ve çevresindeki ödem büyüdükçe ağrı özellikle sabahları belirginleşir.

Görme alanındaki değişikliklerin ayrıntısını beyin tümörü görmeyi nasıl etkiler sayfamızda ayrıca anlattık.

Sağ ve Sol Parietal Lob Tümörünün Belirtileri Neden Farklıdır?

Çünkü iki yarıküre aynı işi yapmaz. Örneğin sol parietal lob dilin, sayıların ve parmakların işlenmesine katkı verir. Bu yüzden sol taraftaki tümör yazı, okuma ve hesapla ilgili sorunlara yol açar.

Buna karşılık sağ parietal lob, çevreye ve vücudun iki yarısına dikkati dağıtır. Dolayısıyla sağ taraftaki tümörde hasta sol tarafındaki nesneleri, insanları ve hatta kendi sol kolunu yok sayar. Ayrıca tabağının yalnızca sağ yarısını yer ya da yüzünün yalnızca sağını tıraş eder.

Gerstmann Sendromu Nedir?

Gerstmann sendromu, sol alt parietal bölgenin hasarında görülen dörtlü belirti grubudur. Bu dört belirti yazamama, hesap yapamama, parmaklarını tanıyamama ve sağ ile solu karıştırmadır.

Ne var ki dördünün birlikte görülmesi seyrektir. Ancak bir ya da ikisinin yeni başlaması bile hekimi bu bölgeye bakmaya yönlendirir. Örneğin muhasebe işini yıllarca sorunsuz yapan biri, birden basit toplamalarda zorlanır.

Hasta Neden Kendi Belirtisini Fark Etmez?

Sağ parietal lob, beynin kendi bedenini denetleme sistemine katkı verir. Dolayısıyla bu sistem bozulduğunda hasta sol tarafındaki sorunu algılamaz. Tıpta bu duruma anozognozi denir.

Bu yüzden aile, “Sol tarafa hiç bakmıyor” ya da “Arabayı hep sol tarafa sürtüyor” diye anlatır. Buna karşın hasta kendini iyi hisseder. Sonuç olarak bu belirtiyi bildirme sorumluluğu çoğu zaman yakınlara düşer.

Parietal Lob Tümörü Nöbet Yapar mı?

Evet, parietal lob tümörü nöbete yol açar. Ancak bu nöbetler kasılmadan çok his değişikliğiyle başlar. Örneğin hasta bir elinde karıncalanma, yanma ya da elektrik çarpması hissi yaşar.

Ardından bu his birkaç saniye ile birkaç dakika içinde kola ya da yüze ilerler. Hatta bazen nöbet komşu hareket merkezine geçer ve kolda kasılma başlar. Bu nedenle tekrar eden, hep aynı yerden başlayan karıncalanma ataklarında beyin MR’ı gerekir.

Parietal Lob Tümörü Başka Hastalıklarla Karışır mı?

Evet, parietal lob tümörünün belirtileri sıklıkla inme, boyun fıtığı, karpal tünel sendromu ve demansla karışır. Çünkü hepsinde uyuşma, beceriksizlik ya da yön bulma güçlüğü bulunur. Aşağıdaki tablo, hekimin ayrım yapmasını sağlayan ipuçlarını özetler.

Kolda belirli bir şeritte uyuşma ve ağrı daha çok boyundaki sinir kökünü düşündürür. Bu konuyu kola vuran ağrı yazımızda ayrıntılı ele aldık.

Parietal Lobda Hangi Tümörler Gelişir?

Parietal lobda en sık görülen tümörler gliomlar, menenjiomlar ve başka organlardan gelen metastazlardır. Ayrıca bu bölge, beynin en geniş yüzeylerinden birine sahip olduğu için metastazların sık yerleştiği alanlardandır.

Beyin zarından gelişen tümörlerin seyrini menenjiom sayfamızda, başka organlardan gelen tümörleri ise metastatik beyin tümörleri yazımızda anlattık.

Parietal Lob Tümörü Teşhisi İçin Hangi Testler Gerekir?

Parietal lob tümörü tanısı kontrastlı beyin MR’ı ile konur. Ardından ileri MR teknikleri ve muayene testleri, ameliyatın güvenli sınırlarını belirler. Bu nedenle tanı süreci yalnızca tümörü bulmakla bitmez.

Bununla birlikte kesin tümör türünü yalnızca patoloji incelemesi belirler. Bu yüzden doku örneği ya ameliyatta çıkarılan parçadan ya da gerekirse iğne biyopsisiyle alınır.

Parietal Lob Tümörünün Tedavisi Nedir?

Parietal lob tümörünün temel tedavisi, işlevleri koruyarak tümörün güvenle çıkarılabilecek en büyük kısmını alan mikrocerrahidir. Ardından patoloji sonucuna göre radyoterapi ve ilaç tedavisi planlanır.

Özellikle iyi huylu tümörlerde tam çıkarım çoğu zaman kalıcı çözümdür. Öte yandan kötü huylu tümörlerde cerrahi, tedavinin ilk ve en önemli basamağıdır. Çünkü kalan tümör miktarı azaldıkça sonraki tedavilerin etkisi artar.

Ameliyat Nasıl Planlanır?

Önce cerrah, tümörün duyu şeridine, dil bölgesine ve görme yoluna uzaklığını haritalar. Ardından cerrah, kafatasında tümörün tam üzerine denk gelen bir pencere açar. Bu işlemin adımlarını kraniotomi sayfamızda anlattık.

Ameliyat sırasında nöronavigasyon, cerrahın aletinin beyindeki yerini anlık gösterir. Buna ek olarak sinir izleme sistemi, duyu ve hareket yollarını sürekli denetler. Bu izleme yönteminin ayrıntısı nöromonitorizasyon yazımızda yer alır.

Uyanık Ameliyat Ne Zaman Gerekir?

Tümör sol alt parietal bölgede, dil ve hesap ağına yakınsa uyanık ameliyat gündeme gelir. Bu yöntemde ise hasta ameliyatın kritik bölümünde uyanıktır ve basit görevleri yerine getirir. Örneğin nesne adlandırır, okur ya da sayı sayar.

Böylece cerrah, işlevi bozulmaya başlayan noktada durur. Yöntemin hazırlığını ve hasta deneyimini uyanık beyin ameliyatı sayfamızda ayrıca anlattık.

Ameliyattan Sonra Hangi Tedaviler Uygulanır?

Patoloji sonucu kötü huylu tümörü gösterirse radyoterapi ve kemoterapi planlanır. Elbette bu tedavileri radyasyon onkolojisi ve tıbbi onkoloji uzmanları yürütür. Ayrıca ekip kararları çoğu zaman ortak tümör kurulunda verir.

Öte yandan iyi huylu ve tamamen alınan tümörlerde çoğunlukla yalnızca düzenli MR takibi yeterlidir. Ayrıca nöbet geçiren hastalar, nöbet ilacını hekim önerisiyle bir süre daha kullanır.

Parietal Lob Tümörü Ameliyatının Riskleri Nelerdir?

Parietal lob ameliyatının başlıca riskleri geçici uyuşma, görme alanı kaybı, dil ya da hesap güçlüğü, nöbet ve enfeksiyondur. Ancak bu risklerin büyük kısmı geçicidir ve modern haritalama yöntemleriyle belirgin biçimde azalır.

Bununla birlikte riskin düzeyi tümörün türüne, yerine ve hastanın genel durumuna göre değişir. Bu yüzden cerrah, olası kayıpları ameliyattan önce hasta ve ailesiyle açıkça konuşur.

Ameliyattan Sonra İyileşme Süreci Nasıl İlerler?

Çoğu hasta ameliyattan sonra 3 ila 5 gün içinde taburcu olur. Sonrasında birkaç hafta içinde günlük işlerine döner. Ancak duyu ve uzaysal algıdaki kayıpların toparlanması aylar alır.

Özellikle ihmal ve uzaysal algı sorunlarında ergoterapi önemlidir. Örneğin hasta, sol tarafı taramayı öğreten görevlerle çalışır.

Ayrıca duyu kaybında dokuları elle ayırt etme egzersizleri toparlanmayı hızlandırır. Genel bakım önerilerini beyin tümörü ameliyatı sonrası iyileşme ve bakım sayfamızda bulabilirsiniz.

Parietal Lob Tümörü ile Frontal ve Temporal Lob Tümörü Arasındaki Fark Nedir?

Temel fark, tümörün etkilediği işlevdedir. Frontal lob tümörü daha çok kişilik, karar verme ve hareketle ilgili belirtiler verir. Ayrıntısını frontal lob tümörü sayfamızda anlattık.

Temporal lob tümörü ise hafıza, duygular ve koku nöbetleriyle kendini gösterir. Bu konu temporal lob tümörü yazımızda yer alır.

Buna karşılık parietal lob tümörü dokunma, vücut algısı, yön bulma ve hesap gibi işlevleri bozar. Dolayısıyla belirtinin türü, tümörün yeri hakkında ilk ipucunu verir. Beynin derin merkezinde gelişen ve güçsüzlük, his kaybı ile hidrosefaliyi birlikte yapan tümörleri ise talamus tümörü sayfamızda anlattık.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tanı ya da tedavi yerine geçmez. Kesin tanı ile tedavi planı için mutlaka bir beyin ve sinir cerrahisi uzmanına başvurun. Ani güçsüzlük ya da uyuşma, ani konuşma bozukluğu, ilk kez nöbet ya da kusmayla birlikte artan baş ağrısı gelişirse beklemeden 112’yi arayın.