Boyun Düzleşmesi: Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Boyun düzleşmesi, boyun omurgasının normalde öne doğru hafif çukur olan eğrisini (servikal lordoz) kaybetmesidir. Çoğu zaman MR ya da röntgen raporunda geçen bir bulgudur ve tek başına bir hastalık anlamına gelmez.

Nitekim boyun düzleşmesinin en sık nedeni, ağrıya bağlı kas spazmı ve uzun süre öne eğik duruştur. Bu yüzden büyük çoğunluğu egzersiz, duruş düzeltme ve gerekirse fizik tedaviyle geriler. Ameliyat ise yalnızca eğri ters döndüğünde ve omuriliğe ya da sinir köküne baskı yaptığında gündeme gelir.

Bu sayfa; raporlardaki ifadelerin anlamını, düzleşmenin nedenlerini, boyun fıtığından farkını, hangi belirtinin ciddi olduğunu ve beyin cerrahının hangi durumda devreye girdiğini anlatır.

Boyun Düzleşmesi Nedir?

Boyun düzleşmesi, yandan bakıldığında C harfine benzeyen boyun eğrisinin düz bir çizgiye dönüşmesidir. Tıpta buna servikal lordoz kaybı ya da servikal lordozda düzleşme denir.

Aslında normalde yedi boyun omuru, başın ağırlığını dengelemek için hafif bir kavis oluşturur. Böylece bu kavis, başın yükünü omurların arka eklemlerine ve disklere dengeli dağıtır. Ancak bu açının kişiden kişiye geniş bir aralıkta değiştiğini bilmek gerekir.

Öte yandan eğri tamamen ters dönerse durum değişir.

Hekimler bu tabloya servikal kifoz der. Bu durumda omurilik, öne doğru kambur yapan omurların üzerinde gerginleşir. Dolayısıyla asıl önemli olan düzleşmenin kendisi değil, ters eğriye dönüşüp dönüşmediğidir.

MR Raporunda “Servikal Lordoz Düzleşmiştir” Ne Demek?

MR raporundaki “servikal lordoz düzleşmiştir” ifadesi, çekim anında boyun eğrisinin olağandan daha düz göründüğünü anlatır. Ancak bu cümle tek başına bir hasar ya da hastalık anlamına gelmez.

Çünkü hasta MR çekiminde sırt üstü yatar ve başın altındaki yastık boynu hafif öne iter. Ayrıca boyun ağrısı olan kişide kaslar gerginleşir ve eğriyi geçici olarak düzleştirir. Hatta hiçbir şikayeti olmayan kişilerin önemli bir kısmında da bu bulgu görülmektedir.

Bu yüzden hekim, raporun bu satırından çok aşağıdaki satırlara bakar. Örneğin disk taşması, kanal daralması ya da omurilikte sinyal değişikliği gibi bulgular asıl yönü belirler. Disk taşmasıyla ilgili terimleri diskte bombeleşme sayfamızda ayrıca açıkladık.

Boyun Düzleşmesi Neden Olur?

Boyun düzleşmesinin en sık nedenleri ağrıya bağlı kas spazmı, uzun süre öne eğik duruş ve yaşla gelen disk yıpranmasıdır. Daha seyrek olarak travma, önceki boyun ameliyatları ve iltihaplı romatizmal hastalıklar da eğriyi bozar.

Telefon Kullanımı Boyun Düzleşmesine Yol Açar mı?

Uzun süre öne eğik bakmak boyun kaslarına belirgin yük bindirir. Örneğin baş öne doğru eğildikçe boyun arkasındaki kasların taşıdığı yük katlanarak artar. Dolayısıyla günde saatlerce telefona eğik bakmak ağrıya ve kas spazmına zemin hazırlar.

Bununla birlikte telefon kullanımının tek başına kalıcı bir yapısal bozukluk yaptığını gösteren güçlü bir kanıt yoktur. Yine de molalar ve doğru ekran yüksekliği, ağrıyı önlemenin en kolay yoludur.

Boyun Düzleşmesinin Belirtileri Nelerdir?

Boyun düzleşmesinin en sık belirtileri boyun ağrısı, ense ve omuz kaslarında sertlik, kürek kemikleri arasına yayılan ağrı ve boyundan başlayan baş ağrısıdır. Ancak bu belirtilerin çoğu düzleşmenin kendisinden değil, ona eşlik eden kas gerginliğinden kaynaklanır.

• Boyun ağrısı: Özellikle gün sonunda ya da uzun ekran başı çalışmadan sonra artar.
• Sertlik: Başı çevirmek ya da yukarı bakmak zorlaşır, sabahları belirgindir.
• Sırt ve omuz ağrısı: Ağrı kürek kemiklerinin arasına ve omuz başına uzanır.
• Baş ağrısı: Enseden başlayıp başın arkasına ve göz çevresine uzanır.
• Yorgunluk hissi: Başı dik tutmak gün içinde giderek yorucu gelir.
• Kulak çınlaması ve baş dönmesi: Bazı hastalar tarif eder, ancak düzleşmeyle doğrudan bağı zayıftır.

Öte yandan baş dönmesi, görme bulanıklığı ya da kulak çınlaması varsa bunları yalnızca boyuna bağlamak doğru değildir. Çünkü bu belirtilerin iç kulak, damar ve beyinle ilgili başka nedenleri de bulunur.

Boyun Düzleşmesi Kola Vuran Ağrı Yapar mı?

Boyun düzleşmesi tek başına çoğu zaman kola vuran ağrı yapmaz. Kola inen, belirli parmaklarda uyuşmayla süren ağrı ise genellikle bir sinir kökünün sıkıştığını gösterir.

Bu durumda ise hekim, kökü sıkıştıran fıtığı ya da kemik çıkıntısını arar. Bu belirtinin nedenlerini ve tedavisini kola vuran ağrı sayfamızda ayrıntılı anlattık.

Hangi Belirtiler Ciddi Bir Soruna İşaret Eder?

Ellerde beceriksizlik, yürüme dengesizliği ve bacaklarda sertlik, omuriliğin baskı altında olabileceğini düşündürür. Hekimler bu tabloya servikal miyelopati der. Üstelik bu durum basit bir düzleşmeden çok farklıdır.

Özellikle ters eğri ve kanal daralması birlikteyse omurilik kalıcı hasar riski taşır. Bu yüzden bu belirtiler beklemeye uygun değildir. Ayrıntısını servikal miyelopati sayfamızda bulabilirsiniz.

Boyun Düzleşmesi ile Boyun Fıtığı Arasındaki Fark Nedir?

Boyun düzleşmesi, omurganın eğrisiyle ilgili bir duruş bulgusudur. Buna karşılık boyun fıtığı, omurlar arasındaki diskin taşarak sinire ya da omuriliğe bası yapmasıdır. Ayrıca ikisi sıklıkla aynı raporda birlikte yer alır, ancak tedavileri farklıdır.

Disk taşmasının belirtilerini ve ameliyatsız seçeneklerini boyun fıtığı sayfamızda ele aldık.

Boyun Düzleşmesinin Teşhisi İçin Hangi Testler Gerekir?

Boyun düzleşmesini en doğru şekilde ayakta çekilen yan boyun röntgeni gösterir. Çünkü bu çekimde boyun, gündelik yük altındaki gerçek eğrisini gösterir. Ardından hekim, şikayete göre ek testlere karar verir.

Boyun Düzleşmesinin Tedavisi Nedir?

Boyun düzleşmesinin tedavisi çoğu hastada ameliyatsızdır ve basamaklı ilerler. Önce ağrı ve kas spazmı kontrol altına alınır. Ardından duruş alışkanlıkları ve düzenli egzersiz, boynu destekleyen kasları güçlendirir.

Özellikle derin boyun kaslarını ve kürek kemiği çevresini çalıştıran egzersizler kalıcı fayda sağlar. Buna karşılık uzun süre boyunluk takmak kasları zayıflatır. Bu nedenle hekimler boyunluğu genellikle önermez.

Boyun Düzleşmesi İçin Hangi Egzersizler İşe Yarar?

En temel egzersiz çene içe çekmedir. Önce kişi dik oturur, başını eğmeden çenesini geriye doğru kaydırır ve beş saniye bekler. Ardından gevşer ve hareketi on kez tekrarlar.

Buna ek olarak kürek kemiklerini geriye ve aşağıya sıkıştırma hareketi, omuzların öne düşmesini önler. Ancak ağrı yayılıyorsa ya da uyuşma artıyorsa egzersize ara verip hekime başvurmak gerekir. Ayrıca programı bir fizyoterapistle başlatmak daha güvenlidir.

Günlük Hayatta Boynu Korumak İçin Neler Yapılmalı?

Boynu korumanın en etkili yolu, gün içindeki küçük alışkanlıkları değiştirmektir. Çünkü ağrının asıl kaynağı tek bir hareket değil, saatlerce süren aynı duruştur. Aşağıdaki tablo sık yapılan hataları ve doğru karşılıklarını özetler.

Hangi Yastık Uygun?

Genel olarak uygun yastık, yan yatarken baş ile omuz arasındaki boşluğu dolduran ve boynu düz tutan yastıktır. Öte yandan sırt üstü yatarken başı öne itmeyen, daha alçak bir yastık daha uygundur.

Bununla birlikte tek bir yastık herkese uymaz. Dolayısıyla sabah ağrısız uyandıran yastık, o kişi için doğru yastıktır.

Boyun Düzleşmesi Ameliyat Gerektirir mi?

Boyun düzleşmesi tek başına ameliyat gerektirmez. Aksine ameliyat ancak eğri ters döndüğünde ve omuriliğe ya da sinir köküne baskı yaptığında gündeme gelir. Ayrıca ilerleyici güç kaybı ya da miyelopati belirtisi varsa cerrah değerlendirmesi gerekir.

• Servikal kifoz ile omurilik baskısı: Ters eğri omuriliği öne doğru gerer ve el ile yürüme sorunları başlar.
• İlerleyen ters eğri: Takipte açı artıyor ve başı dik tutmak zorlaşıyorsa.
• Sinir kökü baskısı: Fıtık ya da kemik çıkıntısı kökü sıkıştırıyor ve tedaviye rağmen güç kaybı sürüyorsa.
• Ameliyat sonrası gelişen kifoz: Önceki ameliyattan sonra eğri ters dönmüş ve belirti veriyorsa.

Böyle durumlarda cerrah baskıyı kaldırır ve gerekirse omurları vida ve çubuklarla sabitleyerek eğriyi düzeltir. Cerrah, eğrinin tipine göre önden, arkadan ya da her iki yoldan yaklaşır. Sabitleme yöntemlerinin ayrıntısını omurga füzyon ameliyatı sayfamızda anlattık.

Boyun Düzleşmesi Düzelir mi?

Kas spazmına ve duruşa bağlı düzleşme, ağrı geçtikçe ve egzersizle çoğu zaman belirgin ölçüde düzelir. Ancak yaşla gelen disk yıpranmasına bağlı düzleşme tam olarak eski haline dönmez. Disk yıpranmasının MR raporundaki karşılığını disk dejenerasyonu sayfamızda açıkladık. Neyse ki bu hastalarda da ağrı genellikle kontrol altına girer.

Sonuçta önemli olan röntgendeki açıyı mükemmelleştirmek değil, ağrısız ve işlevsel bir boyundur. Dolayısıyla kontrol çekimini her ağrıda tekrarlamak gerekmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tanı ya da tedavi yerine geçmez. Kesin tanı ile tedavi planı için mutlaka bir uzmana başvurun. Ellerde beceriksizlik, yürüme dengesizliği, kolda hızla artan güç kaybı ya da idrar kontrolünde sorun gelişirse beklemeden acil servise başvurun.