Karpal Tünel Sendromu ve Sinir Sıkışması Tedavisi

Geceleri elinizdeki uyuşma yüzünden uyanıyor musunuz? Belki de sabahları ellerinizi “sallama” ihtiyacı hissediyorsunuz. Hatta çay bardağını tutarken bile güçsüzlük yaşıyorsunuz. Bu durum sizi korkutmasın. Muhtemelen “Periferik Sinir Sıkışmaları” grubunda yer alan bir sorunla karşı karşıyasınız. Özellikle Karpal Tünel Sendromu, modern çağın en yaygın el hastalığıdır. Fakat endişelenmeyin. Çünkü doğru tanı ve mikrocerrahi yöntemlerle bu ağrılardan tamamen kurtulursunuz. Eski gücünüze yeniden kavuşursunuz.

Ellerimiz hayatla bağımızdır. Onları kullanırken yaşadığınız her ağrı, yaşam kalitenizi düşürür. Biz Beyin ve Sinir Cerrahisi ekibi olarak bu süreci çok iyi biliyoruz. Sizi anlıyoruz. Bu rehberi, aklınızdaki tüm soruları cevaplamak için hazırladık. Hastalığın nedenini, belirtilerini ve en güncel tedavi yöntemlerini burada bulacaksınız. Böylece tedaviye bilinçli bir şekilde başlayacaksınız.

Periferik Sinir Sıkışması Nedir?

Vücudumuzu bir elektrik ağı gibi düşünün. Beynimiz ana santraldir. Omurilik ise ana kablodur. Bu ana kablodan çıkan ve kollara, bacaklara giden ince kablolara “periferik sinirler” deriz. Bu sinirler kaslara “hareket et” emrini götürür. Ayrıca deriden gelen “sıcak, soğuk, acı” duyusunu beyne taşır. Ancak bazen bu sinirler dar tünellerden geçer. İşte o dar noktalarda sinirler sıkışır. Baskı altında kalır. Sonuç olarak sinir işlevini yapamaz. Biz buna tıpta “tuzak nöropati” veya sinir sıkışması adını veririz.

Karpal Tünel Sendromu: El Bileğindeki Tuzak

En sık karşılaştığımız sinir sıkışması türü budur. El bileğimizin iç kısmında bir tünel vardır. Buna “Karpal Tünel” deriz. Bu tünelin içinden parmaklarımızı büken tendonlar geçer. Ayrıca elin hissini sağlayan çok önemli bir yapı, yani “Median Sinir” geçer. Ancak tünel kemik ve bağlardan oluşur. Dolayısıyla genişleme payı yoktur. Eğer tendonlar şişerse tünel daralır. Sonuçta median sinir arada ezilir. İşte bu durum Karpal Tünel Sendromu’nu başlatır.

Median sinir çok kıymetlidir. Çünkü başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının yarısının hissini o verir. Sıkışma başlarsa bu parmaklarda hayat durur.

Belirtiler: Vücudunuzun Uyarı Sinyalleri

Hastalık sinsi başlar. Önce önemsemezsiniz. Fakat zamanla hayatınızı zorlaştırır. Vücudunuz size şu mesajları gönderir:

• Gece Uyuşmaları: En tipik belirtidir. Gece uykudan uyandırır. Elinizi sallar ve ovuşturursunuz. Kan akışı düzelince rahatlarsınız.
• Karıncalanma Hissi: Özellikle ilk üç parmakta (baş, işaret, orta) karıncalanma olur. Sanki elektrik çarpıyor gibi hissedersiniz.
• Güç Kaybı: Sabah kahvaltısında çatalı tutmakta zorlanırsınız. Elinizden bardak düşer. Kavanoz kapağını açamazsınız.
• Kas Erimesi: İleri evrede başparmağın kökündeki kas erir. O bölge düzleşir. Bu durum sinirin çok hasar gördüğünü gösterir.
• Ağrının Yayılması: Sadece elde ağrı olmaz. Ağrı bazen kola, hatta omuza kadar yayılır.

Neden Olur? Risk Faktörleri

Peki, bu tünel neden daralır? Aslında tek bir neden yoktur. Genellikle birkaç faktör birleşir. İşte en sık gördüğümüz sebepler:

Mesleki Zorlanmalar

Ellerini sürekli ve tekrarlayıcı kullananlar risk altındadır. Örneğin bilgisayar başında çok çalışanlar fareyi (mouse) sürekli tutar. Bilek sürekli bükülü kalır. Ayrıca marangozlar, müzisyenler, tekstil işçileri ve ev hanımları bu grubu oluşturur. Sürekli tekrar eden hareketler tendonları şişirir. Dolayısıyla sinir sıkışır.

Hormonal Değişimler

Özellikle hamilelik dönemi kritiktir. Vücut su tutar. Dokular şişer. Bu ödem tüneli daraltır. Genellikle doğumdan sonra geçer. Ancak bazen kalıcı olur. Ayrıca tiroid hastalıkları (guatr) ve diyabet (şeker hastalığı) sinirlerin dayanıklılığını azaltır.

Anatomik Yapı

Bazı insanların el bilek kanalı doğuştan dardır. Bu kişilerde hastalığın görülme ihtimali artar. Kadınlarda tünel yapısı erkeklere göre daha dardır. Bu nedenle kadınlarda daha sık rastlarız.

Tanı Koyma: EMG ve Muayene

Siz kliniğimize başvurduğunuzda önce sizi dinleriz. Şikayetlerinizi not ederiz. Ardından detaylı bir nörolojik muayene yaparız. Doktorunuz “Tinel Testi” veya “Phalen Testi” uygular. Bileğinize vurur veya büker. Eğer parmaklarınızda elektriklenme olursa şüpheleniriz. Ancak kesin tanı için teknolojiye başvururuz.

EMG (Elektromiyografi): Tanının altın standardıdır. Sinir ölçüm testi olarak bilinir. Sinirlerin elektriği ne kadar hızlı ilettiğini ölçeriz. Eğer sinir sıkışmışsa, elektrik sinyalleri o bölgeden yavaş geçer. EMG bize sıkışmanın yerini ve derecesini (hafif, orta, ağır) net olarak söyler. Böylece tedavi planını çizeriz. Detaylı muayene için hemen randevu alabilirsiniz.

Tedavi Seçenekleri: Ameliyat Şart mı?

Her hasta ameliyat olmaz. Tedaviyi hastalığın evresine göre planlarız. Eğer sıkışma “hafif” veya “orta” derecedeyse ameliyatsız yöntemleri deneriz.

Ameliyatsız Yöntemler

• El Bilek Ateli: Özellikle geceleri kullanırsınız. Bileği düz pozisyonda tutar. Tüneli rahatlatır. Sinire binen yükü azaltır.
• İlaç Tedavisi: Ödem çözücü ve ağrı kesici ilaçlar veririz. Bazen B vitamini takviyesi ekleriz.
• Enjeksiyonlar: Tünel içine steroid (kortizon) iğnesi yaparız. Bu işlem ödemi hızla dağıtır. Hastayı rahatlatır. Ancak etkisi bazen geçicidir.
• Fizik Tedavi: Sinir kaydırma egzersizleri ile sinirin hareketini kolaylaştırırız.

Altın Standart: Mikrocerrahi ile Gevşetme

Eğer ağrılarınız geçmiyorsa cerrahiyi düşünmelisiniz. Ayrıca elde kas erimesi başladıysa beklemezsiniz. Çünkü ölen sinir hücresi geri gelmez. Biz cerrahlar, “Mikrocerrahi” yöntemini uygularız. Bu yöntem klasik ameliyatlardan çok farklıdır.

Lokal anestezi altında yaparız. Yani sadece kolunuz uyuşur. Siz uyanık olursunuz. Yaklaşık 15-20 dakika sürer. Avuç içinden çok küçük (yaklaşık 2 cm) bir kesi ile gireriz. Mikroskop altında çalışırız. Siniri sıkıştıran kalınlaşmış bağı (transvers karpal ligaman) keseriz. Böylece tünelin çatısı açılır. Sinir anında rahatlar. Basınç kalkar.

Mikrocerrahi sayesinde damar ve sinir yaralanma riski yok denecek kadar azalır. İyileşme çok hızlıdır. Hasta aynı gün evine döner. Ertesi gün elini kullanmaya başlar. Dikiş izi avuç içi çizgisinde kaybolur.

Dirsekte Sıkışma: Ulnar Oluk Sendromu

Karpal tünel kadar sık olmasa da önemli bir sorundur. Halk arasında “sinir boşalması” olarak bilinen noktadır. Dirseğimizi bir yere çarptığımızda elektrik çarpar. İşte orası “Ulnar Sinir”in geçtiği oluktur. Eğer dirseğinizi sürekli masaya dayıyorsanız bu siniri ezersiniz. Ayrıca uyurken kolunu yastığın altına koyanlarda sık görülür.

Buradaki belirtiler farklıdır. Ulnar sinir sıkışmasında serçe parmak ve yüzük parmağında uyuşma olur. İleri evrede elde “pençe el” deformitesi gelişir. Tedavisi karpal tünele benzer. Önce dirseği koruruz. Düzelmezse yine mikrocerrahi ile siniri sıkıştığı yerden kurtarırız. Gerekirse sinirin yerini değiştiririz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Ameliyattan sonra ağrım hemen geçer mi?

Evet, hastaların büyük çoğunluğu ameliyat gecesi o meşhur uyuşma ağrısının bittiğini söyler. Rahat bir uyku uyurlar. Ancak sinirdeki hasar eskiyse, tam iyileşme ve uyuşukluğun tamamen gitmesi birkaç ay sürer. Sabırlı olmalısınız.

Ameliyat sonrası elimi ne zaman kullanırım?

Biz hastalarımıza “elinizi sakınmayın” deriz. Ameliyattan hemen sonra parmaklarınızı oynatmaya başlarsınız. Kendi yemeğinizi yersiniz. Ağır kaldırmamak şartıyla günlük işlerinizi yaparsınız. Genellikle 2 hafta sonra dikişler alınır ve normal hayata tam dönüş başlar.

Hastalık tekrarlar mı?

Mikrocerrahi ile bağı tam olarak gevşetirsek tekrarlama ihtimali çok düşüktür (%1’in altındadır). Ancak yetersiz cerrahi yapılırsa nüksedebilir. Bu yüzden tecrübeli bir beyin ve sinir cerrahına başvurmanız çok önemlidir.

Karpal tünel tedavi edilmezse ne olur?

Asla “idare ederim” demeyin. Eğer tedavi olmazsanız sinirdeki hasar kalıcı hale gelir. Başparmak kaslarınız erir. Elinizle kavrama yeteneğinizi kaybedersiniz. Düğme ilikleyemez, anahtar çeviremez hale gelirsiniz. Erken müdahale siniri kurtarır.

Hangi doktora gitmeliyim?

Sinir sıkışmaları sinir sisteminin bir hastalığıdır. Dolayısıyla tanı ve cerrahi tedavisi için Beyin ve Sinir Cerrahisi (Nöroşirürji) uzmanlarına başvurmalısınız.

Daha fazla bilimsel bilgi için bu kaynağı inceleyebilirsiniz: NIH – National Institute of Neurological Disorders